Kan taksa nge kan Nihna
Written by admin on August 13th, 2009Mihring hian thil pahnih kan nei: kan taksa leh kan nihna. Heng thil pahnih hi nunna kan neih avanga awm ve ve an ni. Taksa hi damchhungin kan nei a, thih hunah erawh chuan a tawihral thin. Mi thenkhatin taksa mawi tak an neih laiin thenkhat taksa erawh a mawi ve lem lo. Hmeltha tak tak an awm lai-in hmelchhe tak tak an awm bawk. Thenkhat phei chuan ke an nei lo va, an kut a bula, rapthlak tak taka piangsual te pawh an awm. Chutiang ang bawkin kan nihna pawh a in ang lo. Thenkhatin ram hruaitu nihna ‘president’ hial an chelh laiin thenkhat erawh thung chu tu hriat mah hlawh lovin khawlaiah an vak mai mai.
He thil pahnihah hian a khawi hi nge hlu zawk ang? Taksa tha leh hrisel tak neih chu malsawmna a ni. Mahni taksa hmangaih lo mihring kan awm lo vang. Mihringin thil kan tih tam ber hi mahni taksa tana ti kan ni. kan taksa a lo mam that deuh deuh theih nan leh hrisel vara a kan dam theih nan chaw tui tha tha kan chuh. Khawvela pawl lian ber berte leh mizorama kan YMA thleng pawhin an thupui ber chu mihring taksa humhalh a ni. Nimahsela, mi tam takin mahni taksa hmangaih dan kan thiam lo. Nuam a tih zawng apiangin kan enkawl a, a duh zawng zawng kan pe mai a, tui a tih zawngin kan chawm a, nakin hnuah chhiatna a thlen leh si. Chutianga taksa enkawltute chu thalaite leh naupangte an ni duh bik. Upat hnuah chuan mihring hian thil a zir zauva, mahni taksa tana tha lo lakah a insum thin!
Kan taksa hi a pawimawh chang nilovin a ropui a ni. Khawvelah hian thil nung tam tak kan cheng. Thenkhat an thlawk a, thenkhat an tleng a, ke-a kal chite pawh kan awm. Chung zingah chuan mihringte chauh hi Pathian anpui-a siam kan ni. Bible pawhin kan taksa chu tithianghlim turin min hrilh. mi nun tluang leh a duh ang zawnga khawsa te phei chu Pathianin taksa hriselna-in mal a sawm a, damreina a pe bawk thin!
Lal Isua pawh khan damlo a tidama, mitthi a kai tho bawk. Chatuana mit meng tur chuan Pathian anpuia din kan ngai-a, ui te, sakeibaknei te leh rul te chuan chatuan nunna an nei ve lo. Thih hnua thlarau nei tur chuan he kan taksa hi kan put hmasak a ngai.
Khawvela chhiatna rapthlak ber bera an sawi te hi mihring taksa chhiatna a ni. Chungtiang bawkin khawvela mi ropui ber berte hi an ropuina chhan chu an mihring puite tana tha tur thil an tih vang a ni. Khawvela lawmman ropui ber ber dawngtu te hi mihring taksa ngai pawimawhtu an ni zel. Kristiante thu rinah chuan mihring tawh phawt hi Eden huana kan thlah tu bul bawhchhiatna avangin chatuan hremhmuna chatuan hun hmang tur kan ni. Nimahsela chu chu Pathianin kan tan a ngai ngam lo va, min tlan turin a fapa mal neihchhun a rawn tir. Kan sual tih bo nan thil hlu ber a ngai a, khawvela thil hlu dang hian a tlan zo lo. A fapa chu mihring taksa pu-in mihring chhul atang ngeiin a lo piang a, chu a taksa chu a thih hmasak zet loh chuan mihring hi chhanchhuah kan ni thei lo. Chu thil ropui ber ti tur chuan ‘mihring taksa’ a thih phawt a tul a nih chu. Kan taksa hi kan mihrin-na ber pawh a lo ni.
Mihringin thil pakhat a neih leh chu a ‘Nihna’ a ni. Mahatma Gandhi te, Napoleon-a te, Shakespear-a te leh mosia-te chu taksa neiin an nung tawh lo. Nimahsela mite thil tih aia chungchuang bik thil an tih avangin nihna thi thei tawh lo an nei a, mihringin a theihnghilh leh tawh ngai lo vang. Kumthar dar ri hian mihring taksa hi a ti mit sulh sulh thin a, nimahsela kan nihna erawh chu mei anga mit ve thei a ni lo. kristian tan chuan Isua tluka mi hlu an awm tawh lo. A hlutna ber chu a ‘nihna’ a ni. A nihna chu ‘Chhandamtu’. Negro ho tan pawh Abraham Lincoln-a chu feet ruk chuang anih avangin a hlu ringawt lo. A hlutna chu ‘Bawih Bantu’ a nih vang.
Kan damchhunga kan thil tihin nihna min pe a, chu kan nihna chuan a ropui dan a zirin mi a siam danglam. Mi tana hriatreng tlak thil ti lo mi chu an taksa a thih rualin an thi ve nghal thin! Kan thil tihin nihna min pe a, chu kan nihna chu hmingchher nana tlo ber a ni. Chu nihna ropui tak nei tur chuan taksa-a dam that kher a ngai lo. Kum tam tak dama hriat reng tlak ni silo tam tak a awm lai-in, kum tlemte chauh dama, an thiltih avanga kan theihnghilh theih si loh te pawh an awm. Entirnan: ka pu chu kum 60 chuang a dama, a thlahte lo chuan an hre tawh kher lo vang. Nimahsela John Keats hre lo university zirlai tunge awm? He thu ziak tlat si L.Biakliana hre lo kan awm em?
Mitam tak chuan an lei taksa ai chuan nihna an thlahlel zawk fo. Ram tana nunhlante tluka hlu leh pawimawh ramin a nei tawh chuang lo. Nihna chuan thil a ti thei-a, kan taksa a thih rual pawha nung reng tura chu a ni!
Taksa leh nihna chu a hrana dah kan tum ta e lo! Kan taksa leh kan nihna chu dah hran theih a ni lo. Ram tana nunhlante pawh hi a nihna takah chuan taksa a dam loh chuan nunna hlan theih thu a awm lo. Hmana ka pu thi ta te khan kan ram tan hian an nunna an rawn hlan ringawt thei tawh lo. Ropui taka thi tur pawhin thi tur ‘nun’ neih a tul.
Chutichuan kan taksa leh kan nihna chu a pawimawh zawk ka sawi thei ta hlek lo mai. Nihna ropui tak nei tur chuan kan nun a tul si a. kan lei taksa hi tha taka enkawl chungin nihna ropui tak neih theuh i tum ang u!
Original Post Date: 2007-05-14
Author: Obeda Lalhuliana
Mizo mipate u…
Written by admin on August 13th, 2009Kan hmeichhe Pawl lianin “ Hmeichhia leh uite…” tih chena an do tawh laia, mipa dinhmun chawinunga, chawilian tura infuihna thu lo pau pui ve ngawt chu ka inthlahrung dawn mai. Mahse, kan miril leh chhuanawm, Pu C Rokhuma meuh pawh a mangangin a au chhuak tawh thin a, “Khawi’nge Mizo Mipate?” a tih lawm lawm kha. Ani meuh a au chhuak a nih chuan Mizo mipate hi kan bet rawk rawk a ni mai lo maw? Mizo mipate u, inthingharhin, i pen sang leh tawh ang u. Khasi mipa ang maia bet hi kan tam tawh awm ania. Mipa ni mai lovin ‘pasal’ a ‘sal’ tak dinhmun hi luaha mawi kan tam lawh nang.
Chutih laiin khumpui titi atanga lo zichhuak a ni nge, kan sakhaw puithiam hrawl tak chuan, “Thaibawih Theology” a vaw lian sawt viau hian ka zu hre pek a. Nghawng tha lo a nei mek ka ti ngam a ni.
Hmeichhia dinhmun lo san zel hi kan lawmpui a, kan do tihna a ni lo, amaherawhchu hmeichhe dinhmun lo sang zel laia Mizo mipate kan hniam zel leh kan nep ta em em zel hi pawi ka tih vang mai a ni. Anmahni infuih chak vang ni lovin, hmeichhe dinhmun lo sang zel hi ram hmasawnnain a ken tel a ni a, dan rual a ni lo. Chutih rual chuan Mizo mipate hi kan nu ta dui mai a, awl len kan uar lutuk vanga hniam ta zel kan ni.
March 23, 2004 khan Lunglei Market Association-te’n District Parkah General Meeting an hmang a. Writer’s Club, Lunglei pawhin kan hmanpui a. Chuta kan hun hmang ho chu alawm, insum zo lova ka rilru na an zingah pawh ka inpho chhuah ni. Zopui Hall khat thupin an memberte an tlim hmur a, mipa reng reng an awm lo, tumah reng an awm lo a ni. An member mipa ka chhunte chu thu leh hla pui vai pha lovin eirawng an bawl a, an fatu thung. Inkhawm kaihhruaiah lah a fel hlei hlei an ni a, chu mai a ni lo, Secretary report leh Treasurer report lah chu aw, a fel dak thlarh a, a mam em em mai maw le. Kan hotupa (President) Khuallian meuh pawh a tawng bah ve tum a ni tlat. He General Meeting chauh pawh hian, Mizo mipa an duai, Mizo hmeichhia an duai lo tih a lantir a ni. Han ngaihtuah teh, Mizoram khawpui ber pahnihna Bazar hmunpui bera sum leh pai leng vel zawng zawng tih ngam chu hmeichhe kut a ni tlat alawm. Mizo mipate u, harh a hun tawh a ni. Belvala val, khaukhuap pa-a pa chauh, choka a eizawng main kan tam tawh si.
Tin, zirna in hrang hrang fangin, pawltina a thiam leh sang filawr deuh zirchiang ta ila; hmeichhia bawkin sawrkarna lain, a tam zawk an ni zel ta mai. Pisa leh sumdawnna hmunpuite fang lawr ila, kan hmeichhiate’n ‘zawk’ nihna an chang zel a ni law’m ni? India ram huapa zirna sang inelna thlengin kan nulate’n hlawhtlinna an hmachhawn laiin, kan tlangvalte hming a ri khat ta hle mai. Mizo mipate u, harh a hun e. Tlangvalte u, ruihlo leh awl len kan chen laiin kan farnute’n raltiang kaiin finna leh thiamna kailawn min chuankai san ta zel mai. Rawlthar, tang fan fan kan ti zel dawn a maw?
Kan ram hruaitute leh miliante pawhin, ram leh hnam, mipui leh khawtlang tana ke an han pen tak tak dawn a, ram hnuk tling phe thu leh hla an chai dawn chuan hmeichhe thluak leh ngaihdan tello chuan thu an vai chat thei tawh lova, an ngam tawh na hek lo. Hmeichhe tello mipa thluak chu sawng te ta hle ani maw? Hei hi chu ram thang zelin a kentel-ah dah ta ila; rorelna pawimawh leh tesep thlenga ‘Nu-i’ ngaihdan bak pel ngam lo hi kan tam tawh phian awm asin.
A thu hrimah kan hmeichhiate hian an dinhmun hi bet ta luaah ang ngai a, chawisan tum ta reng rengin an hmanhlel a, Mizo hmeichhiate tluka zalen leh dinhmun tha hi khawvel ramdang hmeichhia hi an tam awm lo asin. Mipa din theihna apianga ding thei dinhmunah dah an ni a, tuma khap theih an ni si lo. Chawisan chawp ngai lovin, an sang nghal reng zawk a. Amaherawhchu tuna kan hmeichhiate rilru leh thu vuakthlak duhdan han thlir hian ngaih a ngam theilo a chha a ni. Anmahni thuin Bible hi letling nise, “Mipa lu chu Krista, Hmeichhe lu chu Mipa….” tih te hi, ‘Hmeichhe lu chu Krista, Mipa lu chu Hmeichhia…” tia letling duh a mawi an ni. Mahni inchhung khurah ngei pawh mipa aia indah ‘lu’ va va hian thahnem em ta mai. Mahni ngaihdan tawmpui tura pasalte hmin vek hnuah, ‘kan pa thu thu le….’ timam leh thliam thei, tharum tel lova Lalthuthleng nam thlu thei an ni miau a. A ni rairuang derthawnna leh lapaw zangkhaina keng tel chung hian Arawn in a chang a chhuanna leh sakhi note hawkdakna leh kahpathir ang thinlung sak an nei tlat si a le.
Tuna kan Mizo tlangvalte dinhmun leh nunkawng han thlir vang vang hian, nakin lawkah chuan a hnuai zawk chang tur an ang ngawt mai. Amah Pu A Thanglura tawngkam ang deuhvin, “Kawih zangthala pa chan chang leh khumpuiah chauh chungnung zawk lek”, dinhmun din hi tlangvalte u, in hlat lo teh a ni a. Awllen leh ruihhlo kalsana la, tumruhna leh huaisenna nen, mipa takin lo pen chhuak rawh le. Khua a tlai mai dawn.
Duham ta zel ila; pa pakhat titi hian kan tlangvalte nun a hril chiang hle awm a sin. Heti’n a tia lawm; “In hmun awm sa thlap, hmanrua leh tul zawng zawng ngah sa vek, pawisa pawh a tul anga hman khaawp kan fanu leh fapate hlan ve ve ila. Tunlaia kan fate leh tlangvalte, a tam zawk nunzia en hi chuan, kan fapate chuan In an puitlin zo pawhin ka ring lo. Sak zawh ahmain an ba ten tun ta ve ang. Kan fanute erawh chu chuan sak puitlin mai piah lamah, “Ka pa sum leh pai atang hian, In sakna bak engtinnge ka sum theih ang a, inchhungkhur ka tihphuisui ang ?” tiin, rilru leh thluak hmangin chet an thawh thung awm asin”’ tiin. Mizo tlangval, harh a hun, kan farnute, kan fanute, ar lala ala mai mai emaw kan tih lai hian, min finkhalh mek a. Zir In, pisa, sumdawnna, infiamna leh tualzal nun thlengin min lehpel mek asin. Thahrui nei zawk, hun awl ngah zawk, remchanna lei chawp ngai lova ngah sa em em zawk kan ni lo’m ni? Chet thawh a hun, ruihhlo bansan a hun, hnathawh a hun, i tana khawvar hi a thim hlauh ang e.
“Tunlaiah fapa B.A neih ai chuan chuktuah huanah zawngtah kung li/nga nei ila; chhungkuain kan hnemhnanpui zawk. An inzir thatchhe tawh si, chhawrna awm si lo, hna hmu thei bawk si lo. Fanute chu inchhungkhurah an tihtur leh hnathawh tur an la hlen zel a”, tia mi pakhat tawngkam hian ngaihtuah a ti tamin, chhut chet chet a dawl phian ang.
Mizo mipate u, i inngaihtuah harh ang u khai. Tuna kan khawsak leh nunphung ang zela kan awm zawngin, tawngkam chauha mipa nih hlawh, mipa lo takin hun hian min kalpui dawn e.
Original Post Date: 2006-12-25
Author: T C Jonunsanga (Sena) [ Reproduced from Meichher, August, 2004 ]
Mizote leh hnamdangte inlaichinna
Written by admin on August 13th, 2009Kan thupui hi a zau hle mai a. Mizote hian kan vela hnamdangte leh kan chenpuite nen hian engtinnge inlaichinna tha kan neih ang tih lam hawiin sawi ta ila.
Hnamdangte tih hian Mizo nilo (mizo hnahthlak nilo) hnam dang zawng zawng te huaptir vek ta ila, chuti a nih chuan India ram chhungah pawh chi tam tak kan awm a, India ram pawnah phei chuan a tam lehzual.
India hmarchhaka tlangmi te nen hian kan nun leh khawsak phung a in ang deuh a, mahse Mizo nundan leh anni nundan chu a la danglam viau thova. India rama tlangmi dangte leh phai-vaiho kan tih nen phei chuan kan nun leh khawsak a in ang lo hle. Hetiang hi a nih avangin Mizote leh hnamdangte nen kan inkar thu leh kan in laichinna hi sawi tham a tling a ni. Kan eizawnna avang leh thildang tam tak avangtein hnamdang kara veivah leh khawsak a lo ngai tam telh telh a. Hnam dangte nen kan inkara titoh a awm reng hi a dik lova. Boruak tha tak a awm reng hi a pawimawh em em a ni. Chuvangin, hnamdang nen inlaichinna tha leh in unauna tha nei turin heng te hi a pawimawh a ni.
1) Rilru put dan phung: Mizote rilru put dan phung hi thil pawimawh tak a ni. Tunhma British sawrkarin min awp hma, 1890 hma lamah chuan Mizote hian milu lak kan ching thin a. Hnam dangte chu engah mah ngai vak lovin hmelma enin kan en a ni ber mai. Chu rilru chu tun thleng pawh hian kan la pu deuh em ni ? tih tur a ni.
Hnam dangte hi kawm ngeih vak lo, hmusit rilru tlat kan ni a. Mi han biak vel pawh peih lem lo, ngawi mai mai kan ni. Hei hian Mizo te hi harsatna min siam phah hial niin a lang.
Mi changkang zawk ten an chin dan “Hi” “Hello” “How are you ?” han tih mai pawh duh lo. Chu chauh chu ni lovin, anmahni kan ngei emaw tih mai tura lang chhuak tlat fo kan ni a. Aia upa zawk leh, kan aia chung zawk te pawh zah hmelpu a awm duh lem lo, nun dan phung (manner) hre lo ang tlat in kan awm thin. Heng hian hnamdangte nena inlaichinna tha neihna kawngahte hian harsatna min siam fo thin. Chuvangin kan rilru put dan phung induh deuh ngulhna leh mi biang biak peih vak loh te hi simin hawihhawm (polite) takin awm ta zawk ila, hnam dang te nen kan inlaichina atan hmasawna ropui tak min thlen thei ang.
2) Incheina thu ah: Kan sawi tak ang khan hnamdang hmusit ching mi ni ang reng si in, midang tihdan la (copy) hma tak kan ni leh si. Kan ngaihsan zawng Sapho tihdan phei chu a chhia a tha in kan la thuai thuai a. Kan inhmeh leh hmeh loh lam kan ngaihtuah lova, kan ti ve zel ringawt mai a ni.
Sapho tihdan te hi kan la chak lutuk a, India vaihote phei chuan min hmusitin min nuihzat zawk mah a. Incheina hi mimal rilru leh hnam rilru lanna pawimawh tak a ni si a. India mi (vaiho) kan tih te angin kan inchei ang a, an duh angin kan awm ang tihna chu a ni ber lo. Kan inpawm tlan (accept) theih tura inchei hi hnamdangte nena inlaichinna tha kan neih theih nana thil pawimawh tak pakhat a ni. Kan inchei dan atangin midang kan hipin kan hip lo thei a ni. Chuvangin, hnamdang zinga kan awmin inchei dan thiam hi thil pawimawh tak a ni. A bik takin college a zirlai ten an hotute duh dan ang te hian inchei thin sela, an inkarah inlaichin na a tha zawk ngei ang, hotute phalloh ang ngata inchei thinte hi zirlaite zingah an tam avangin phai lama lehkhazir tam tak te chu an hotute nen inlaichinna tha an neih loh phah fo thin tih mit ngeiin kan hmuh thin a ni.
3) Ei leh in thu ah: Mizo te hi ei siam thiam vak lo hnam kan ni awm e. Renchem leh siamtui dan pawh thiam lem lo kan ni. Mahse, mahni lo eithan tawhho chu ngaisanga tui pui ve tlat kan ni. Hnam dangin sa tuihnai vak lova an ngaih te pawh mi hnam zinga kan awmin bansan leh insum kan tum lem lo a ni.
Tin, hnamdang chaw leh an ei siam tui ti hlei thei lo tlat pawh kan tam, ei leh in thu hi mihring inlaichinna leh inkawmngeihna atan thil pawimawh tak ani si. Chuvang chuan, hnamdang ten an duhzawng tak leh tha an tih ang chi hi kan duh thiam ve a, kan ngaihsan pui ve te pawh a pawimawh a ni. Mizo chaw rilru a dah lal tlat hian midang nena kan inkarah harsatna a siam thei. Kan ei leh inturahte hian fimkhur ila miin min hmuh nepna tur anih chuan insumtheihna a pawimawh hle a ni. Hei hian hnamdangte nena kan inlaichinna kawngah hmasawna nasa tak min thlen thei ang.
4) Thiana siam: Kan Mizo hla phuatu pakhat chuan “Hnamdang hmusit lovin thianah i siam ang u,”a ti a. Mi hnam zinga kan awm chuan an hnam nun leh an thiltih dan te kan hriat thiam pui a pawimawh. Anmahni nun leh thil tih apiang bangbo taka zawm ve ngawt lovin hrethiam tela keini pawh a tul anga in siamthat (adjust) kan mamawh a, miin min kawm a, an thian atana min pawm theih turin kan awm a pawimawh a ni.
Mi thiana siam tur chuan rilru in hawng takin tawngkam zangkhai leh tha a pawimawh a, hmel hlim lo tak, tawng chang tak chu midangte tan an ngainat awm lo a ni. Mite thiana kan siam thiam loh chuan kan tan harsatna siamtu leh hlawhchhamna thlentu te pawh an ni thei. Hnamdang zingah i awm a nih chuan a hma thei ang berin thian siam tum la, chu chu i harsat leh i lawm laiin i tan mi tangkai a ni thei ang.
Thiantha i neih chuan i awmna apiangah i hlimin nuam i ti ang a, i thil zir leh tih turah te hlawhtlinna a thlen thei ang che. Thian i neih loh chuan khawi hmunah pawh awm la i hlim thei lovang. Hnamdang thian tha nei thiam, mi vannei tak tak an tam asin.
5) Mizo nundan tha: Mizo nundan leh chindan tha kan infah thin te hi hnamdangte nen kan inlaichinna leh in unauna tinghet thei tur zawng a kan hman a pawimawh a. Tlawmngaihna kan tih fo pawh hi Mizote min ti hming thatu anih ang in hnamdangte nen kan inkarah inlaichinna tha min siamsak tu ni thei se a lawmawm hle ang. Kan nun leh thil tihdan hian hnamdang te hipin min ngainat phahna ni thei se a lawmawm hle ang.
Khawiah pawh awm ila Kristian nundan mawi leh tha te, Mizo nundan tha leh tlawmngaihna hi i dah bo lovang u. Hei hi hnamdangte nen kan inlaichinna atana thil pawimawh tak a ni thei tih i hre nawn leh ang u.
6) Sakhuana: Sakhuana hi mihring rilru tithentu leh tipumkhat theitu a ni a, sakhuana lak urh lutuk avangin intihbuaina hial a thlen thei a ni. India ram hi sakhaw zalenna ram (secular state) a nihna hi hre reng ila, sakhaw dang vuan tute hi hmusit mai lovin inlaichinna tha kan neih na turin an sakhua te pawh zahsakin awmdan kan thiam a pawimawh hle a ni. Midang nen inlaichinna tha kan neih chuan kan sakhaw vawnna lamah pawh mi kan hip thei zawk ang. Midangte nena inlaichinna tha nei turin thusawi teuh aiin nundan tha a pawimawh fo. Kan hnam duhdan chauh tih tlang tum fo te, mahni duhzawng chauh tih lal fo te hian hnamdangte nena kan inlaichinna kawngah harsatna min thlen thei thin a ni. Midangte huat zawng ni lovin, min pawmpui leh min ngainat theih zawng a awm i tum fo ang u.
Original Submit Date: 2006-12-25
Author: Pi Lalrinpuii
A ‘ber’ kai ngat, BEE GEES…tin zai an rel ta…
Written by admin on August 13th, 2009[ He article hi January 30, 2003 a ka buatsaih a ni a. Bee Gees group hi kan tleirawl chhuahpui ang hiala ka lo ngaih a ni a. Kum 1968- 1975 chho vel laia daih tawh a an zai leh hlate kan lo ruih pui ve thin a ni a. Tun hmain pop music lam hi ka tui pui hle a, a chanchin ka lo ziak ve dum tawh a. Romei Chanchinbuah te column ka thawh ve tawh thin a. Tun hnuah erawh chuan ngaih pawimawh leh tuina a dang ta a. ‘Mizoram tana rualawhna’- development lam hawi leh mipuite hmasawnna tura bengvarna lam thil ka ziak ngawrh ta zawk a. Chuvangin, pop music lam hawi han ziak leh hi zeilo ka inti em em tawh a, chhungril takah zahthlak ka ti lek lek bawk a. Ziak tur pawh ka hre tlem ta khawp mai. Amaherawhchu, hetia Bee Gees group ami, Maurice a thih thu ka hriat hlim chhawng lai, rilru a khawih ve em em lai hian an chanchin hi ziak chakna ka nei ta tlat a ka buatsaih ta a ni. Mumbaimizo website-ah ka dah a. Tun hnuah Bee Gees ho chanchin hi a khat tawkin a rawn lang leh thin a. Chubakah, Robin Gibb leh Barry Gibb te chanchin a lo lang chamchi bawk nen, Lung a ti leng thar leh deuh tlat a. Postcrtips ka belh phah a. Ka tleirawl lai thiante leh midang tute emaw Bee Gees la ngaina takte lo chhiar ve atan ka rawn tar chhuak thar leh a nih hi, khawvel ram hrang hranga miten an zai an ngaithla kham thei lo ang deuhvin Bee Gees ho chanchin sawi hi chu a la nuam a ni.- RLR ]
January ni 12, 2003 (Pathianni) a Miami Hospital a MAURICE GIBB boral thu chuan khawvel kiltin a deng chhuak hneh hle a ni. Ani hi inhmelhriattir hran ngai lovin Bee Gees group unau pathum zinga pakhat a ni. ‘Bee Gees pop group’ tiin a thupui ka han chhep hluai nain pop group anga ngai chiah lo an awm tho bawk a, ‘Disco group’ tia hming vuah tawk an awm bawk a. BEE GEES ho hi kum 1960 leh 1970 chho tham kawpin khawvel hriata rawn in vawrh chho an ni a. England atanga lo chawr chhuakin a hnu lamah Australia lam an bel leh a. Mahse, England ram hi chu an thlauthla tak tak chuang lo. Mimal thil lo zep ve hram ta ila, rambuai hnu, tlema nun pangngai kan rem chhoh leh lai vel atang khan kan thianho zingah Bee Gees ho zai hi rilruah a thi thei thin lo a ni. Aizawl a High School ho Zai leh Debate etc. a inelna (Inter High Schools Competition) kan neih thin lai a, an hla lar em em reng te zinga mi chu ‘Words’ leh ‘Massachussets’ te hi an ni. Ka la hre chiang khawp mai, St Paul’s School zirlaiho zingah a larzual emaw tih tur a ni. Hetia Maurice Gibb a thih thuin khawvel a deng chhuak tih ka hmuh chhuah meuh chuan keini ang ram kilkhawr a awm te zingah mah heti khawpa an lar thei hi a chhan chiang tak hre chhuak ta in ka inhria.
Hrang hlui lar tak tak ho- The Beatles, Cliff Richard, Jim Reeves, Abba, Boney M, John Denver, Donna Summer teho lak atang hian lak hran theih loh khawpa lar mar pat a ngaih theih an ni. Thang khat lian kan tih hi saptawnga ‘decade khat’ an tih ang vel hi a ni a, decade 5 chhungin tlahniam vak lovin an lar reng thei a. Chumai bakah decade tinin Hit song turu tak an thlawh chhuak thei ziah bawk a ni. Mi tam chuan ( a bik takin India ramah) Bee Gees ho lar pui ber Saturday Night Fever (SNF) nia ngai an tam mai. SNF avang hian disco hian khawvelah lar a hlawh phah nasa reng a. India ramah ngei pawh Mithun Chakravarti suit var a hak te, Bappi Lahiri zai zei thlak te pawh SNF huhang ni a puh an tam asin
A chunga tarlan tawh angin miten an larna a hloh a, chuai lam an pan laiin anni hi chu engtin emaw ni hian an rawn in tuai thar (reinventing) leh thei zel mai thin hi mi mak tih a ni. Kum 1970 chhova an hla mite duh em em zinga pakhat chu: How Can You Mend A Broken Heart. He hla hi a chuai dawn tan ta maw tih ah America Single No.1 rei tak ni ta Jive Talkin’ chuan a rawn bawh leh ta a. Chutah Saturday Nigh Fever a lo chhuak ta a le chuta an hla: Stayin Alive te, How Deep Is Your Love te, Night Fever te chuan top chart a hawlh zawk zawk reng ta mai. Chutichuan, kum 1997 ah chuan music leh zai mi an chawimawina dawhkan sang ROCK ‘n’ ROLL HALL OF FAME ah hlan kan an ni ta. Saturday Night Fever hi Guinnes Book of World Record ah ‘Most Successful Soundtract of the World’ a hming chhertu a ni a. Khawvel Top Chart Single Number One vawi 19 an ni tawh a, Top Ten hi anni tluka luah tam an la awm lo bawk a. Tin, Grammy Award 7 an dawng tawh bawk. Tin, an record disc hralh vaibelchhe 110 (million) vawrhtute an ni tlat a ni.
Maurice Gibb hi a thih hian kum 53 leh ni 21 a upa a ni a. A unau phirpui Robin leh a u Barry te nen Bee Gees group hi kum 1958 a an din a ni a. Brothers Gibb tih atanga phuahin Bee Gees an ni ta a ni. He group ah rau rau pawh Maurice hi a chanchin ziak tam loh ber pawl a ni a. Barry hi zai thei deuh ber a nih avangin Robin leh Maurice te hi a back-up lama tangkai hun an ngah zawk thin a ni. Maurice hian back-up aw leh hlaphuah kawngah chanvo a chang lian thin hle a, a bik takin heng hlaah te hian: Stayin Alive, How Deep Is Your Love, Night Fever, More Than A Woman, Tragedy, Massachussets, Words, You Should Be Dancing, I Started A joke, Jive Talkin, Too Much Heaven, Nights On Broadway. Heng mai bakah hian piano te, guitar te, bass te, keyboard leh Mellotron te a tum thei vek bawk a ni. An group chanchin hre chiang chuan Bee Gees hmai (face) chu Barry a ni, a thlarau (soul) chu Robin a ni a, Maurice erawh chu a hnungzang ruh (backbone) a ni thung an ti thin.
An hla hi anmahni changin sa lar lovin midangte sak a hlawh nasa hle. Midang an hla hmangtu lar zualte chu: Elvis Presley te, Otis Redding te, Diana Ross te, Dionne Warwick te, Steps te, Destiny’s Child te, Take te, Boyzone te leh Westlife te an ni.
Hetia an kungpui ber pakhat a kal tak si avang hian a unau dangte chuan ani tel lova Bee Gees hminga chet leh hi thil theih niin a hre ta lo. Bee Gees tan tlai ni kawlah a liam ta. An sawi hmangin hei hi engkim tihtawpna tur a ni lova, a la dama ten music lama hma an lakna chuan hmalam pen zel a tum thova, Maurice pualin hmalam kan pen ang. Bee Gees hi a ‘special’ em em a, Maurice a tello hian Bee Gees nih hi a theih ta lo ‘ BEE GEES CHU HISTORY AH KAN PATHUM TAN RESERVED’ a ni tiin lungchhe takin an puang ta.
I CLOSE MY EYES
Don’t know what’s wrong with me
Can’t you see I’m not the guy that I return to be
*Though I know I will be lonely
But a love will never die
I close my eyes everyday
I close my eyes
The more I try, the more I fail
I like to run away
But if I try you pass me by
I know that I can’t stay
(*Repeat 2 times)
I close my eyes (3 times)
Postscripts: Maurice Gibb, January ni 12, 2003 a a boral atang hian Bee Gees ang chuan thawm a reh ta riai riai a. . Tin, LIVE BY REQUEST programme A & E Station-a an tih chhuah kha an kim laia mipui hmaa an inlar tawpna ber a lo ni a. DVD lei tur a awm nghe nghe a. Bee Gees ngainamite tan neih a manhla hle. Ka thlir fo mai. Maurice-a zai, ‘Man In The Middle’ tih hla hi en/ngaihtlak a tuiawm hle mai. He hla hi Robin leh Maurice ten 1999 kuma an phuah, an album ‘That is where I came in’ tih ah Maurice sak ngei kha a ni. Robin leh Barry te pawh an lusunna khawvel a la kim hlei thei lova. Mimal ang chuan solo album te chu an ti chhuak ve nial a. Barry hi Barbara Streisand nen duet album an siam a. Robin pawh hian chu Cliff Richard a duet pui bawk. February ni 19, 2006 khan an unau hian Miami Charity Show-ah an che a. Hei hi mipui hmaa an unaua an inlanna hmasa ber a la ni. Bee Gees hi lawmman sang- Vocal Group Hall of Fame kum 2001 hian pek an ni a. Tin, Academy Fellowship, Novello Awards May 26, 2006 khan pek an ni bawk a. Maurice thih hnu hian British chawimawina sang- CBE Award an pek (27 May 2004) bakah a unaute pahnih nen Honorary Doctorate of Music May 12, 2004 khan an pe bawk. A chunga tarlan tawh angin eng Band mahin an tluk theih lohna lian tak pakhat chu an hla ti chhuah apiang hi Top Ten-ah rei tawk a awm ziah thin a. Ram hming leh TOP TEN an nih zat:-
UK-50 , USA-31, Denmark-31, Netherlands- 38, Italy-21, Australia- 31, New Zealand-29, Central America- 33, France- 15, South Africa- 23, Norway- 22, Switzerland- 31, Ram dang- 43.
Original Post Date : 2006-12-25
Author: R. Lal Rinawma

Recent Comments in Articles