Materialism: Materialism hi eng chhiah hi nge maw ni le? “Materialism” han tih ringawt hi chu kan hre larin kan hmel hriat viau awm e. Sawi fiah dan chi hrang pawh a tam thei viau awm e. He kan thuziak atan hetiang hian sawi fiah ta mai ila. Materialism chu “ngaihhlut (value system) zawng, Thil (material/pawisa/bungrua/hmanrua)-te in a luahkhat tlatna hi a ni” emaw a tawi thei ang ber a sawifiahna awm thei chu Materialism chu “hmanrua (pawisa/bungrua/) ngaihpawimawh berna thinlung”. Kan sawi zel tur pawh hian a hrilh fiah chho zel awm e. Material (bungrua/hmanrua/pawisa) lo chuan kan awm thei hauh lovang. Amaherawh chu ..ism a tel tawh chinah chuan thil tha lo lam a kawk a ni. A “- ism” lai tak chu engnge ni ta ang le?
Materialism leh Consummerism: He tawngkam hi pianpui unau ang mai a inhnaih an ni a, thil inhnaih tak a nih rualin thliar hran an tul ve tlat mai. He ti zawng hian han sawi ta ila. Materialism-ah chuan tu pawh rethei pawh, hausa pawh min khung tel a. Pawisa (material) nei lem lo pawhin thil neih hmangin kan ngaihsan/ ngaihhlut zawng kan teh a. Mi dik leh rinawm aiin mihausa, inropui, motor nei tam, in leh lo nei tha-te kan ngaih pawimawh a kan ngaihlut zawkna thinlung kha materialism a min hruai luttu chu a ni ta a ni. Hemi anih avang hian mi hausa leh nei nung chauhte materialism-ah tluk luh a awlsam a ni lo va, rethei-te tan pawh kan hriat loh lain materialism hian min lo chiahhneh hle tawh thin.
Consumerism erawh chu materialism huang chhungah mamawhtawk a liam a thil neih chiam chiam duhna thinlung hi a ni mai awm e. Mi reithei pawh an tel tho mai. Amaherawh chu mihausate natna a ni leh zual bik awm e. Mihausa leh thil neite hi an chhe hrim hrim tihna a nil lova, mihausate zingah pawh mi rinawm, taima leh inpe tak tak kan ngah a ni tih erawh chu kan hre tho mai. Ennge kan dinhmun ni ta ang le? Mizo society pawh modern materialism (ka ti ve mai!!) hian min chim nasa ve hle tawh mai.
Kan ngaihhlut zawng a in thlak danglam nasa ta hle mai. Mi nei nung leh khawsak sangte ngaihsanna lamah kan zuang lut mek a. He ngaihhlut zawng inthlak hian kawng tam takah hma min ti sawn a. Khawvel thila changkanna lamah leh sum leh pai hailuh lamah mizote pawh hma min ti sawn a ni. Tuna kan din hmun tak hi sawi thiam a har khawp main ka hria a, research mumal tak neih loh phei chuan kan mizo society hi materialism hian min chimchhe ta vek a ni a tih ngawt ngamin ka hre lo va. Kan mizo nun han thlir hian a tha lai hi a la tam hle si a, han sawi hmingchhiat mai zawng ka phal meuh lo deuh a. Amaherawh chu sum lehpai duhna hian min chim viau tawh mai a ni tih erawh a chiang hle. Kan dang zo dawn chuang lo nite pawhin a lang a. A chhan leh a vang lam sawi ka tum lova engtinnge kan in ven zel ang tih lam hi ka uar duh a ni.
Kan Thurin Baibul: Kan baibul chuan (Thufingte 22:1) sum tam tak aiin hming that hi thlan zawk tur a ni a lo ti a. Timothy I naah sum ngainat hi sual tin reng bul a ni a lo ti bawk. Sum hi a tangtai hle mai a, duham luat a kan buaipui ber a kan neih hi a dik lo a ni.
Kan Mizo nun hlui atangin: Kan mizo nun hlui kan thlir chuan ennge an ngaih hlut a an ngaih san le? Mi tlawmngai, mi huaisen, pasaltha sa kap theite an ngai sang thin ani. Mi nei nung buh leh bal ngah pawh an ngaisang tho tih kan history atangin a chhut theih a. Khuangchawi thei kha an ngaisangin an ngaihlu thin a. Amaherawh chu khuangchawi thei, hausa leh neinungte chauh kha an chawisang ber lova, tlawmngai, huaisen leh mi hming thate khawtlangah ngaih hlutin an awm thin. He ti hian sawi ta ila kan ti sual tam pui awm love. Hausa leh nei nung an ngaih hlutna leh mi tha mi dik tlawmngai an ngaihhlutna a in buk tawk viau awm e. Khawi hi nge an ngaihsan zawk a an ngaihhlut zawk ti ila thil chhan har tak tur a ni. Chu mi lan na chu pialral kai thei turah pawh in lama thang chhuah leh ram lama thangchhuah emaw zawk zawk a nih a ngai. Hei hian neinung chauh an ngaihsan loh zia a ti lang chiang hle a ni.
A kharnan neinung turin theihtawpin tan i la ang u. Hausa tur pawhin theih tawpin tan ila ang u. Mahse PHAKAR kher lo ila. Mi neinungte leh mi changkangte i ngaisang ang u, mi tlawmngai leh mi fel mi rinawmte hausa ve lem lote kan ngaisan ang tho-in (I pathian lovang u, an hnuai-ah i kun duam bik kher lovang u).
He article ziaktu hi Rev. J. Lalduhawma a ni a, tunah hian United Theological College ah zirlai niin nupui fanau te nen Bangalore ah an khawsa ve mek a ni.
