A tirin Thu a awm…

A tirin Thu a awm…(Johana 1:1)

Mr.Zero

Ka naupan lai chuan Bible hi ka chhiar ve thin a. He chang ka chhiar hian hrethiam lovin ka chhiar liam vel mai mai thin. Puitlin hnu pawha awmze thuk tak nei a ni tih hre lo ka tam ka ring. Kan nun bulpui ber a ni si a. Thui lo tein i han zir chiang teh ang u.

“A tir” tih hi tawng bul(Greek tawng) atang chhui chuan a ril hle. ‘Beginning’ or ‘Origin’ tia saptawnga lehlin hian a awmzia a phawk phak lo. A awmzia tak tak chu ‘before origin or beginning’ ti ila a fiah ka ring. Mizo tawng leh tawng dang thu mal chuan a sawi fiah pha meuh lo. Johan’n ‘A tirin Thu a awm’ a tih hian, mihringin kan hmuh leh khawih theih (suangtuah) phak china, thil awm a sawina a ni hauh lo. Hunte, thilsiamte hmaa thil awm a sawina a ni zawk. Ti hian sawi ta ila, a fiah zawk mah ang. ‘Thu’ hi hunte leh thilsiam zawng zawng ‘origin’ a ni zawk e. Chu chu Isua Krista a ni. Hunbite thliaha leilung ngahchhan phum a nih lai khan A ni chu a lo awm daih tawh tihna a ni.

‘Thu’ hi Greek tawnga lehlin chuan ‘logos’ a nia. Johana hian ‘logos’ a hman dan leh a hman chhan pawh hi pawimawh tak niin a lang. Logos concept hi Bible khawvelah chuah an hmang lo a, Johana hun lai leh a hma pawh khan concept common tak a ni awm e. A bik takin philosophy khawvel ah. Sakhaw mi leh philosopher ten an hman dan a inang lo nuk mai. A then a zawng han tarlang ila. Heraclitus chuan ‘logos’ hi van boruak zau tak (universe) leh mihringte inzawmna siamtu a ni e a ti. Mihringte minti mihringtu (rannung anga min khawsak tir lo tu) principle a ni. Sophists ho ngaihdan hi Heraclitus ngaihdan nen a danglam vak lo. An sawidan a inang lo mai niin ka hria. Sophists ho chuan ‘logos’ hi mihringte awmze nei taka min ngaihtuah tir tu (reason?) a ni e an ti. Socrates leh Plato pawhin he tiang dueh tho hian an sawi. ‘Thutak’ hi ‘logos’ atanga thil thlir emaw ngaihtuah chuahin kan sawi thin an ti. Aristotle ve thung chuan ‘logos’ hi mihringte thatna zawng zawng bul a ni a ti. A indawt dana kan en chuan Stoicism, Neo-Platonism, Hermes ten pawn ‘logos’ hi chu thil pawimawh takah an ngai. Kan sawi vek kher tawh lo mai ang.

A pawimawh ta bera chu Johana hian engtin nge a hman? A chunga kan sawi tak te en  chuan, a tlangpuiin khawvel awpbeh tumna, thil danglam tak (extraordinary) tih theihna nia ngaih a ni berin a lang. Johana chuan heng ngaihdan zawng zawng khumin ‘logos’ (Thu) chu tisaah a lo chang (historical figure) a ti. Johana hian ‘logos’ an hman dan zawng zawng te hi a hrelo a nih a rinawm loh. Hre reng chung siin mahse a hman dan leh a ngaihdan a dang daih, thutak a ni bawk.Thu chu ngaituahna leh suangtuahna khawvela thil mai mai ni lovin, Isua Krista ngei chu a lo ni. A tira Thu awm, hunte, nite leh thil siam zawng zawngte bulpui chu khawih theih, hmuh theihin a lo awm ta. Ropui tak a ni! Amah chu nunna a nia, nunna pe tu a ni bawk. A chhan chu ‘A tira Thu awm’ kha a ni tlat a. Amah chu ‘eng’ a ni bawk. ‘Eng’ hi Greek ngaihtuahnaah chuan mihringin Pathian a zawnna tawngkam a nia, Johan’n chu an zawna chu ‘heta hi a awm e’ tiin a puang ta a ni. Chu ‘eng’ chu thimzingah a lo eng a, mahse thimin Amah a hre si lo. Keinin kan hria em le? Chu ‘Thu’ tisaa lo chang chu enge a awm zia? Amah chu Pathian nen an inang em? Kan la chhunzawm zel dawn nia….

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.